نَسايِب ابزاری پژوهشی پیشرفته برای ثبت و توثیق نسبها و قبیلههاست: نسب شخصیتهای تاریخی را از منظر نمودارها و تحلیل بررسی میکنیم، پیوندهای میان آنها را کاوش میکنیم، دستنوشتهها و آثار مرتبط با آنها را توثیق میکنیم و سپس همه اینها را در دسترس عموم قرار میدهیم.
بخش بزرگی از تاریخ ما در کتابهای انساب و تراجم و سیرهها محفوظ است، اما میان منابع پراکنده است و دنبالکردن پیوندها در آن دشوار. ایده این است که نسب شخصیتهای تاریخی را بهصورت یک نمودار واحد به تصویر بکشیم که در آن هر شخصیت به کسانی که پیرامون اوست پیوند میخورد، و آنچه پیشتر مطالعه مجلّدها را میطلبید به نقشهای بدل میشود که میتوان آن را مرور، تحلیل و جستوجو کرد.
وقتی نسبها و پیوندها بهصورت یک نمودار به تصویر کشیده شوند، قابل تحلیل میشوند: مسیرها میان شخصیتها را دنبال میکنیم، نزدیکی و درهمتنیدگی نسبی آنها را میسنجیم و الگوهایی را کشف میکنیم که دیدنشان در متنِ پراکنده دشوار است. منظری که دقّت توثیق را با نیروی تحلیل نموداری در هم میآمیزد.
تنها به خطّ نسب مستقیم بسنده نمیکنیم، بلکه بافت کامل پیوندها و تعاملها را کاوش میکنیم و آنچه را که به آنها مرتبط است توثیق میکنیم.
به تصویر کشیدن شخصیتها و پیوندهایشان بهصورت یک نمودار واحد که پیچیدهترین نسبها را در خود جای میدهد و آنها را قابل مرور و جستوجو میکند.
کاوش پیوندها و تعاملها میان شخصیتها و سنجش آنها با ابزارهای تحلیل نموداری، برای فهم اینکه نهتنها آنها که بودند، بلکه چگونه با هم پیوند خوردند.
توثیق دستنوشتهها و آثار و منابع مرتبط با شخصیتها و پیوند دادن آنها به نمودار، تا همه چیز به اصل خود متّصل بماند.
شجرهنامههای تاریخی عمومیاند، اما ساختن آنها به کسانی سپرده میشود که صلاحیت علمی دارند. پژوهشگران و مورّخان در غنیسازی و بازبینی آنها همکاری میکنند تا معتبر بمانند.
پژوهشگران شخصیتها و پیوندها را مستند به منابعشان میافزایند، تا هیچ اطلاعاتی بدون اصلی که بتوان به آن رجوع کرد وارد نشود.
افزودهها از بازبینی متخصّصان میگذرند، و روایتهای گوناگون بهجای تحمیل یک دیدگاه، در کنار یکدیگر توثیق میشوند.
شجرهنامهها و آنچه به آنها مرتبط است در دسترس عموم قرار میگیرد تا همه آنها را مرور و جستوجو کنند، و کوشش پژوهشگران به مرجعی گشوده بدل میشود که به هر کسی که به تاریخ خود علاقهمند است خدمت میکند.
وقتی نسبها و تاریخِ پیوندها میان شخصیتها در یک نمودار واحدِ متّصل به منابعش به تصویر کشیده شوند، حافظه را از نابودی و تحریف پاس میداریم و به هر پژوهشگر و علاقهمندی این امکان را میدهیم که تاریخ را با روشنیای بفهمد که آن هنگام که در مجلّدها پراکنده بود ممکن نبود. این امتداد طبیعی رسالت نَسايِب است: پاسداری از نسب و حافظه، برای خانواده همچون برای تاریخ.
شجره نسب پیامبر محمّد ﵌ را روی سکو مرور کنید: بیش از ۱۲۰۰ شخصیت با نسبها و پیوندها و پروندههایشان که به منابع خود مستندند، تا ببینید ثبت و توثیق تاریخی در نَسايِب چگونه به نظر میرسد.
پروژه شجره نبوی را مرور کنید